ผมได้อ่านเนื้อหาการบรรยาย ของ นพ. ตรีภพ เลิศบรรณพงษ์ แล้วเห็นว่าบทความนี้มีความสำคัญสำคัญชีวิตของผู้ป่วยเป็นอย่างมาก ผมจึงนำเนื้อหาบางส่วนมาฝากเพื่อนๆ ชาวสาธารณสุขทุกๆ ท่าน….
งูที่มีพิษร้ายแรง : ได้แก่ งูเห่า งูสามเหลี่ยม งูแมวเซา งูกะปะ งูทะเล
งูที่มีพิษอ่อน : งูเขียวหางไหม้
พิษงู : 1. Neurotoxin : งูเห่า งูสามเหลี่ยม
ทำให้เกิด Neuromuscular block มักเป็นที่กล้ามเนื้อตา ลิ้น กล้ามเนื้อที่ใช้ในการพูด กลืน หายใจ
ผู้ถูกกัดจะเสียชีวิตจาก respiratory failure
2. Hematotoxin : งูแมวเซา งูกะปะ งูเขียวหางไหม้
มีผลต่อระบบการกลายเป็นลิ่มเลือด ทำให้เกิด Bleeding disorder ผู้ถูกกัดจะเสียชีวิตจาก Bleeding ใน Vital organs
3. Myotoxin : งูทะเล
มีผลต่อผนังเซลล์กล้ามเนื้อลาย ทำให้มีอาการปวดกล้ามเนื้อ มี necrosis ของกล้ามเนื้อ และกล้ามเนื้อเป็นอัมพาตจนหยุดหายใจได้ (ไม่มีเซรุ่ม) ผู้ถูกกัดจะเสียชีวิตจาก respiratory failure
การรักษาเมื่อถูกงูพิษกัด
1. การให้เซรุ่ม
การให้เซรุ่มเมื่อมีอาการแสดงของพิษงูเท่านั้น และควรทำ skin test ก่อนให้เซรุ่มทุกครั้ง (skin test : ผสมเซรุ่ม 0.1 มล. ใน NSS 10 มล. และฉีดน้ำยาที่ผสมแล้ว 0.1 มล. เข้าในผิวหนังที่แขนข้างหนึ่ง , controi ด้วย NSS 0.1 มล.
ที่แขนข้างหนึ่ง อ่านผลใน 15-20 นาที ผลลบ (negative) ไม่มีอาการบวมแดงเกิดขึ้นตรงตำแหน่งที่ทดสอบ การรักษาภาวะแพ้เซรุ่ม : adrenaline 1 : 1000 ขนาด 0.3-0.5 มล. ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง ซ้ำได้ทุก ๆ 15 นาที 2-3 ครั้ง ถ้ายังไม่ดีขึ้นให้ฉีด antihistamine และ/หรือ steroid
2. รักษาตามอาการ (symptomatic)
ให้สารที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องงดอาหารและน้ำ
ใช้เครื่องช่วยหายใจ รักษาภาวะไตวายเฉียบพลันหากมีอาการ / อาการแสดง
3. การรักษาบาดแผล
ดูแลบาดแผลด้วย sterile technique , ถ้าแผลสกปรกมากควรให้ tetanus toxoid
4. การให้ antibiotics
ทุกรายควรได้รับ antibiotics
(เชื้อส่วนใหญ่เป็น anaerobe : PenV(250) 4-8 tab/day,5-10 วัน)
5. การให้ steroid
แผลบวมมาก : prednisolone 15-30 mg./day,3-5 วัน หยุดยาเมื่อยุบบวมหรือมีการติดเชื้อ
มีอาการแพ้เซรุ่ม : Dexamethasone 5-10 mg.q 6 hr. จนกว่าอาการแพ้เซรุ่มหายไป เมื่อมี tissue perfusion failure, เมื่อถูกงูทะเลกัด

คุณอาจสนใจเรื่องนี้

• การห้ามเลือด แต่กรณีนี้ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลด่วนนะครับ
• Calcium-Magnesium Complex